امام جعفر صادق (ع)-کمال و وارستگی عقل در گرو سه چیز است : تواضع و فروتنی برای خدا ، یقین نیکو داشتن و سکوت مگر از بیان مطلب خود است
منو اصلی
اخبار > فَأَخْرَجَنِى إِلَى الْجَبَّانِ فَلَمَّا أَصْحَرَ تَنَفَّسَ الصُّعَدَاءَ...


  چاپ        ارسال به دوست

علم و دانش از مال و ثروت بهتر است. ..

فَأَخْرَجَنِى إِلَى الْجَبَّانِ فَلَمَّا أَصْحَرَ تَنَفَّسَ الصُّعَدَاءَ...

وَ مِنْ كَلَامٍ لَهُ [عليه السلام] لِكُمَيْلِ بْنِ زِيَادٍ النَّخَعِيِّ قَالَ كُمَيْلُ بْنُ زِيَادٍ أَخَذَ بِيَدِى أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيُّ بْنُ أَبِى طَالِبٍ [عليه السلام] فَأَخْرَجَنِى إِلَى الْجَبَّانِ فَلَمَّا أَصْحَرَ تَنَفَّسَ الصُّعَدَاءَ ثُمَّ قَالَ :
يَا كُمَيْلَ بْنَ زِيَادٍ إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ أَوْعِيَةٌ فَخَيْرُهَا أَوْعَاهَا فَاحْفَظْ عَنِّى مَا أَقُولُ لَكَ النَّاسُ ثَلَاثَةٌ فَعَالِمٌ رَبَّانِيٌّ وَ مُتَعَلِّمٌ عَلَى سَبِيلِ نَجَاةٍ وَ هَمَجٌ رَعَاعٌ أَتْبَاعُ كُلِّ نَاعِقٍ يَمِيلُونَ مَعَ كُلِّ رِيحٍ لَمْ يَسْتَضِيئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ وَ لَمْ يَلْجَئُوا إِلَى رُكْنٍ وَثِيقٍ يَا كُمَيْلُ الْعِلْمُ خَيْرٌ مِنَ الْمَالِ الْعِلْمُ يَحْرُسُكَ وَ أَنْتَ تَحْرُسُ الْمَالَ وَ الْمَالُ تَنْقُصُهُ النَّفَقَةُ وَ الْعِلْمُ يَزْكُوا عَلَى الْإِنْفَاقِ وَ صَنِيعُ الْمَالِ يَزُولُ بِزَوَالِهِ يَا كُمَيْلَ بْنَ زِيَادٍ مَعْرِفَةُ الْعِلْمِ دِينٌ يُدَانُ بِهِ بِهِ يَكْسِبُ الْإِنْسَانُ الطَّاعَةَ فِى حَيَاتِهِ وَ جَمِيلَ الْأُحْدُوثَةِ بَعْدَ وَفَاتِهِ وَ الْعِلْمُ حَاكِمٌ وَ الْمَالُ مَحْكُومٌ عَلَيْهِ يَا كُمَيْلُ هَلَكَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَ هُمْ أَحْيَاءٌ وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِيَ الدَّهْرُ أَعْيَانُهُمْ مَفْقُودَةٌ وَ أَمْثَالُهُمْ فِى الْقُلُوبِ مَوْجُودَةٌ هَا إِنَّ هَاهُنَا لَعِلْماً جَمّاً وَ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ لَوْ أَصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً بَلَى أَصَبْتُ لَقِناً غَيْرَ مَأْمُونٍ عَلَيْهِ مُسْتَعْمِلًا آلَةَ الدِّينِ لِلدُّنْيَا وَ مُسْتَظْهِراً بِنِعَمِ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ وَ بِحُجَجِهِ عَلَى أَوْلِيَائِهِ أَوْ مُنْقَاداً لِحَمَلَةِ الْحَقِّ لَا بَصِيرَةَ لَهُ فِى أَحْنَائِهِ يَنْقَدِحُ الشَّكُّ فِى قَلْبِهِ لِأَوَّلِ عَارِضٍ مِنْ شُبْهَةٍ أَلَا لَا ذَا وَ لَا ذَاكَ أَوْ مَنْهُوماً بِاللَّذَّةِ سَلِسَ الْقِيَادِ لِلشَّهْوَةِ أَوْ مُغْرَماً بِالْجَمْعِ وَ الِادِّخَارِ لَيْسَا مِنْ رُعَاةِ الدِّينِ فِى شَيْ‏ءٍ أَقْرَبُ شَيْ‏ءٍ شَبَهاً بِهِمَا الْأَنْعَامُ السَّائِمَةُ كَذَلِكَ يَمُوتُ الْعِلْمُ بِمَوْتِ حَامِلِيهِ اللَّهُمَّ بَلَى لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَيِّنَاتُهُ وَ كَمْ ذَا وَ أَيْنَ أُولَئِكَ أُولَئِكَ وَ اللَّهِ الْأَقَلُّونَ عَدَداً وَ الْأَعْظَمُونَ عِنْدَ اللَّهِ قَدْراً يَحْفَظُ اللَّهُ بِهِمْ حُجَجَهُ وَ بَيِّنَاتِهِ حَتَّى يُودِعُوهَا نُظَرَاءَهُمْ وَ يَزْرَعُوهَا فِى قُلُوبِ أَشْبَاهِهِمْ هَ
جَمَ بِهِمُ الْعِلْمُ عَلَى حَقِيقَةِ الْبَصِيرَةِ وَ بَاشَرُوا رُوحَ الْيَقِينِ وَ اسْتَلَانُوا مَا اسْتَوْعَرَهُ الْمُتْرَفُونَ وَ أَنِسُوا بِمَا اسْتَوْحَشَ مِنْهُ الْجَاهِلُونَ وَ صَحِبُوا الدُّنْيَا بِأَبْدَانٍ أَرْوَاحُهَا مُعَلَّقَةٌ بِالْمَحَلِّ الْأَعْلَى أُولَئِكَ خُلَفَاءُ اللَّهِ فِى أَرْضِهِ وَ الدُّعَاةُ إِلَى دِينِهِ آهِ آهِ شَوْقاً إِلَى رُؤْيَتِهِمْ انْصَرِفْ يَا كُمَيْلُ إِذَا شِئْتَ .

 


و درود خدا بر او(کمیل بن زیاد می­گوید: امیرالمومنین علی بن ابی طالب(ع) دست مرا گرفت و به بیرون شهر کوفه بُرد. چون به قبرستان رسید، آه بلند و پُر دردی کشید) و فرمود: ای کمیل این قلب­ها نظیر ظرف­هایی است که بهترین آنها، فراگیرترین و نگهداره­ترین آنها است، پس آنچه را می­گویم نگاهدار و از من بخاطر داشته باش:

مردم سه دسته­اند: عالم دانایی که شناسای خداست، آموزنده­ای که بر راه رستگاری کوشاست و پشه­هایی فرومایه که دست خوش باد و طوفانی همواره سرگردان­اند، به دنبال هر بانگ و صدائی می­روند و با وزش هر بادی حرکت می­کنند؛ نه از روشنایی دانش فروغی یافتند و نه به پناهگاهی استوار شتافتند.

ای کمیل: علم و دانش از مال و ثروت بهتر است. زیرا علم نگهبان تو است. ولی تو باید از ثروت خویش نگهبانی کنی. مال با بخشیدن کم می­شود، اما علم با بخشش فزونی می­گیرد؛ و شخصیت و موقعیتی که با مال بدست آمده با نابودی مال و ثروت نابود می­گردد.

ای کمیل پسر زیاد؛ آشنایی با علم و تحصیل آن، دین است که باید بدان گردن نهاد و به سبب آن روز جزا، پاداش داده می­شود. و انسان در دوران زندگی با دانش خدا را  اطاعت می­کند، و برای پس از مرگ، نام نیک و می­اندوزد. و علم و دانش فرمانروا و مال و ثروت فرمان­بردار هستند.

یا کمیل پسر زیاد؛ ثروت اندوزان بی تقوا مرده­اند، گرچه به ظاهر زنده­اند، و دانشمندان زنده و پاینده­اند. چندان که روزگار پاید.(و به سینه خود اشاره کرد) و فرمود: بدن که در اینجا دانش فراوانی انباشته است، ای کاش فراگیرانی برای آن می­یافتم. آری یافتم تیزهوشانی که امین نمی­باشند. با دین، دنیا می­فروخت و با نعمت­های الهی بر بندگان خدا فخر می­فروخت و با برهان­های الهی بر دوستان خدا برتری می­جُست. یا می­یابم بندگان تسلیمی که مومن به حاملان حق باشند، اما ژرف اندیشی و بیش لازم برای فهم نکته­های ظریف را ندارند و با نخستین شک و شبه که به دل او را می­یابد، تردید سراسر وجودش را فرا می­گیرد و در فهم حقیقت می­ماند. آگاه باش که هیچ از این دو گروه برای فرا گرفتن و آموختن دانش(درون سینه علی) مناسب نیستند. همچنین در خور فهم این دانش نیست کسی که سخت در پی لذت و رام شهوت راندن است یا کسی که شیفته­ی جمع کردن و مال بر مال افزودن است. هیچ یک از این­ها قادر به پاسداری دین نیستند و بیشتر به چارپای چرنده شباهت دارند. و چنین است که(گاهی) دانش با مرگ دارندگان آن می­میرد و از بین می­رود. آری زمین هرگز از حجت پایدار خدا تهی نمی­شود یا آشکار و شناخته است یا پنهان از دیدگان و بیمناک می­باشد تا حجت خدا و برهان الهی باطل نشود و نشانه­هایش از میان نرود. و این­ها چند نفرند و در کجا جای گرفته­اند؟ به خدا سوگند تعداد ایشان اندک ولی نزد خداوند بزرگ مقدارند. خدا به وسیله­ی آنان حجت­ها و نشانه­های خود را نگاه می­دارد تا به همانندهای خویش بسپارند و در دل­های آنها بکارند. علم و دانش الهی، نور حقیقت بینی را بر آنان تابانده و ایشان روح یقین را دریافته­اند. آنچه را خوش­گذرانان و نازپروردگان دشوار آید، به آسانی پذیرفته­اند. و به آنچه نادان بی خرد از آن هراس داشته و رمیده­اند، ایشان به آن خوی و اُنس گرفته­اند. ایشان با بدن­ها و جسم­شان همنشین اهل دنیا هستند و جان­ها و ارواح ایشان با ملاء اعلی و عالم بالا پیوند یافته است. اینان جانشینان خداوند در روی زمین هستند و مردم را به دین او دعوت می­کنند. آه، آه جقدر مشتاق دیدار ایشان هستم. کمیل هرگاه خواستی برگرد.

 

Kumayl ibn Ziyad has related: Amir al-muminin, peace be upon him, caught hold of my hand and took me to the graveyard. When he had passed through the graveyard and left the city behind, he breathed a deep sigh and said: Kumayl these hearts are containers. The best of them is that which preserves (its contents). So, preserve what I say to you.

People are of three types: One is the scholar and divine. Then the seeker of knowledge who is also on the way to deliverance.  Then (lastly) the common rot who run after every caller and bend in the direction of every wind. They seek no light from the effulgence of knowledge and do not take protection of any reliable support.

Kumayl, knowledge is better than wealth. Knowledge guards you, while you have to guard the wealth. Wealth decreases by spending, while knowledge multiplies by spending, and the results of wealth die as wealth decays.

Kumayl, those who amass wealth are dead even though they may be living while those endowed with knowledge will remain as long as the world lives. Their bodies are not available but their figures exist in the hearts. Look, here is a great knowledge  (and Amir al-muminin pointed to his bosom). I wish I could get someone to bear it. Yes, I did find (such a one); but either he was one who could not be relied upon. He would exploit the religion for worldly gains, and by virtue of Allahs favors on him he would domineer over the people and through Allahs please he would lord over His devotees or he was one who was obedient to the hearers of truth but {here was no intelligence in his bosom. At the first appearance of doubt he would entertain misgivings in his heart.

So, neither this nor that was good enough. Either the man is eager for pleasures, easily led away by passions, or is covetous for collecting and hoarding wealth. Neither of them has any regard for religion in any matter. The nearest example of these is the loose cattle. This is the way that knowledge dies away with the death of its bearers.

    My Allah! Yes; but the earth is never devoid of those who maintain Allahs plea either openly and reputedly or, being afraid, as hidden in order that Allahs pleas and proofs should not be rebutted. How many are they and where are they? By Allah, they are few in number, but they are great in esteem before Allah,and through them Allah guards His pleas and proofs till they entrust them to others like themselves and sow the seeds thereof in the hearts of those who are similar to them.

    Knowledge has led them to real understanding and so they have associated themselves with the spirit of conviction. They take easy what is hard. They endear what the ignorant take as strange. They live in this world with their bodies here but their spirits resting in the high above. They are the vicegerents of Allah on His earth and callers to His religion.

Kumayl, knowledge is belief which is acted upon. With it man acquires obedience during his life and a good name after his death. Knowledge is the ruler while wealth is ruled upon.


(1). Kumayl ibn Ziyad an-Nakha`i was the holder of the secrets of the Imamat  and one of the chief companions of Amir al-muminin. He held a great position in knowledge and attainment and a chief place in abstinence and Godliness. lie was Amir al-muminins Governor of Hit for sometime. He was killed by al-Hajjaj ibn Yusuf ath-Thaqafi in the year 83 A.H. at the age of ninety years and was buried outside Kufah.

 


٢٣:٠٢ - 1397/08/17    /    شماره : ١٢٧٣٥    /    تعداد نمایش : ٥٥٩



خروج




كليه حقوق اطلاعات و مطالب اين سايت محفوظ و متعلق به سایت ایران اخلاق می باشد